• topbanner-2
  • topbanner-4
  • topbanner-5
  • topbanner-3
  • topbanner-1

IoT ontwikkelingen, de stand van zaken

Paneldiscussie TMX dag

Binnen dit thema gaven Ad de Korte (TMX), Han de Glint (KPN), Frans Lutz (Alcom) en Sjoerd-Jan Wiarda (TNO) samen een interessante presentatie met afsluitend een paneldiscussie. In de presentaties werd ingegaan op de stand van zaken rondom de techniek, de toepassingen en het TNO-onderzoek.

 

 

IoT ontwikkelingen, de stand van zaken

Introductie IoT ontwikkelingen

Ad de Korte beet de spits af met een korte introductie en uitleg over de verschillende IoT technieken. Ad is student aan de Hogeschool Rotterdam en doorloopt als stagiair een duaal traject bij TMX waarbij hij onderzoek doet naar de beschikbare technieken en ontwikkelingen binnen IoT met als doel kennis opbouwen, passende producten ontwikkelen en klanten hierover kunnen informeren. Binnen de momenteel beschikbare technieken kijkt Ad naar IoT → M2M (TMX), Low Power Wide Area netwerken (LPWA) → Sigfox, LoRa, NB-IoT en LTE-M en in het bijzonder naar LoRa, NB-IoT en LTE-M. Zijn stage bestaat uit een vooronderzoek, het implementeren van testopstellingen, testen NB-IoT, testen LTE-M en de implementatie NB-IoT & LTE-M. Er wordt getest op betrouwbaarheid, bandbreedte, vertraging netwerk en stroomverbruik.

Ad benadrukte aan het eind van zijn introductie dat er geen one-size-fits-all IoT oplossing is en dat elk voordeel dat gegeven wordt voor elke IoT oplossing ook weer een nadeel kent. Het beste is te redeneren vanuit de use-case naar een product en dan te beoordelen welke techniek daarvoor het beste geschikt is.

afbeelding8

Frans Lutz is Product Specialist Wireless, IoT & Networking bij Alcom.Electronics BV. Tijdens zijn presentatie maakt Frans een verdiepingslag rondom de IoT- technieken.. Allereerst ging Frans in op Low Power Wide Area Netwerk (LPWAN). Een algemene term voor een groep technologieën die wordt gebruikt voor draadloze sensoren en waar meespeelt een lange levensduur van de batterij en verbindingen met een groot bereik. Verder behandelt Frans hoe ‘dingen’ te verbinden aan het internet en waarmee rekening te houden ten aanzien van de sensor, zoals een laag energieverbruik, connectiviteit met de Cloud en security.
In zijn presentatie noemde hij vervolgens de verschillende draadloze technologieën en de verschillende typen LPWAN (Public Subscription Based, Enterprise Owner Operated Mission-Critical System en Private Single Site- based Easy to Deploy). Naast LPWAN ging Frans dieper in op LoRA en het onderscheid tussen LoRa en LTM-E.
De vraag rijst hoe je als bedrijf de juiste draadloze oplossing kiest. Frans noemt een aantal factoren die hierin meespelen: de vereiste / voorkeursfrequentieband, bericht gebaseerd of (semi) real-time, energieverbruik en het verzenden (snelheid versus tijd).

Han de Glint productverantwoordelijke voor LTE-M bij KPN ging tijdens zijn presentatie in op een aantal toepassingen. ‘Van techniek naar de toepassing, dat zouden we vaker moeten doen stelt Han de Glint. Techniek is leuk, voor early adopters en experts, maar voor de business is het een onderdeel van een product dat verkocht moet worden.
Han vertelt meer over de IoT keten en de investering van KPN in verschillende IoT technieken.

IoT Keten

Han ging onder meer in op een LoRa toepassing en een LTE-M toepassing, Een hiervan was Enexis: implementatie van LTE-M (verbeterde dekking ten opzichte van 2G en 4G, FOTA en goedkopere hardware dan 4G). Han de Glint roept op om vooral met een business case te komen zodat daar een passende oplossing voor bedacht kan worden.

Sjoerd-Jan Wiarda is Projectmanager & Performance Coach Cyber Security and Robustness bij TNO en project coördinator van het project ‘beveiliging watermanagement naar een hoger peil’.

IoT kan waterschappen ondersteunen bij hun zorg voor droge voeten en schoon water. Voordat de waterbeheerders de mogelijkheden daarvan in het veld gaan. beproeven, willen ze de apparatuur in een veilige omgeving toetsen op security. In dit project werken acht partijen samen: Waterschap Hunze en Aa’s, Waterschap Brabantse Delta, Waterschap Aa en Maas, Croonwolter&dros, KPN, Applied Risk, TMX en TNO. Als aanleiding voor het project worden factoren genoemd zoals Internet of Things (IoT) en LPWAN technologieën die sterk in opkomst zijn. Er zijn allerlei nieuwe toepassingen in verschillende domeinen, steeds vaker komen cyberaanvallen in het nieuws, de toepassing binnen de vitale infrastructuren (waaronder watermanagement) stelt Om iets zinnigs te kunnen zeggen over de veiligheid van LoRaWAN toepassingen dient gekeken te worden naar de hele keten. Kwetsbaarheden kunnen op verschillende plekken aanwezig zijn en aanvallers kunnen op verschillende plekken toeslaan.
In dit project is gekozen om vooral naar het netwerkaspect te kijken: end-to-end beveiliging van in-transit data, omdat veel toepassingen van de waterschappen gebruik maken van telecomnetwerken.

Binnen het project wordt gekeken naar verschillende aspecten. In de scoping wordt bijvoorbeeld onder meer bepaald welke use cases interessant zijn en welke minimale requirements op te stellen voor de geselecteerde use cases. Er wordt gekeken naar diverse aanval scenario’s, en voorgestelde aanval scenario’s, risicoanalyse, lab- en veldtesten en type test opstellingen.

Aan het eind van het onderzoek, volgt een evaluatie en een rapportage. TNO zal deze resultaten tevens publiceren.

 

Afdrukken

Contact

Kuipers Electronic Engineering B.V.
Houtkopersstraat 6
3334 KD Zwijndrecht (NL)
Tel. 078 - 610 03 00
Fax 078 - 610 03 91
E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.